المرزباني الخراساني

مقدمة 45

مناجات الهيات حضرت أمير ( ع ) وما نزل من القرآن في علي ( ع )

معاملهء صحيح كرده وبدان عمل كرده‌اند ؛ وهمچنين نجاشي كه مىگويد : « مراسيل ابن أبي عمير نزد أصحاب مقبول است » معنى آن اين نيست كه صدور آنها قطعي است ، بلكه چون مىدانند كه أو جز از ثقة نقل نمىكند ، روايت وى را صحيح مىشمارند ؛ وهمچنين صاحب كاشف الرموز گويد : « أصحاب به مراسيل بزنطى عمل كرده‌اند . » ابن طاووس به سيّد مرتضى طعن زده گويد : « در شگفتم كه چگونه بر سيّد مشتبه شده كه شيعه در أمور شرعي به اخبار آحاد عمل مىكند ، وكسى كه از تواريخ واخبار آگاه باشد واشخاص صاحب اعتبار را ديده باشد ، خواهد يافت كه مسلمانان واشخاصى كه مرخصىّاند ودانشمندان پيشين شيعه به اخبار آحاد عمل مىكنند واين بر أهل معرفت پوشيده نيست . همچنانكه شيخ طوسي در عدّة وجز أو كساني كه در اخبار شيعه تفحّص مىكنند ومصنّفين ديگر ذكر كرده‌اند . » واز اين سخن به دست مىآيد كه جز شيخ ، علماى ديگر هم بر عمل شيعه به اخبار آحاد دعوى اجماع كرده‌اند ، ومحقّق حلّى در مسألهء فوريت قضاء وعلّامه در نهاية الوصول هر يك جماعتى از قدما را نام مىبرند كه به اخبار آحاد عمل مىكرده‌اند . محقّق در معتبر گويد : « اخبارى كه أصحاب پذيرفته‌اند يا قراين بر درستى آنها گواهى مىدهد ، بدان عمل مىشود ؛ وآنچه أصحاب نپذيرفته‌اند يا شاذّ است ( يعنى با آنچه مشهور روايت كرده‌اند ، مخالف است ) از آن صرف نظر مىشود . » شيخ بهائى در مشرق الشمسين گويد : « خبر صحيح نزد پيشينيان آن است كه محفوف بود به آنچه موجب اعتماد نفس باشد » واز موجبات ركون واعتماد چيزهايى را ياد كرده كه مفيد بيش از ظنّ نيست . ونيز مرحوم مجلسي در برخى رسائل خود گويد كه : « شيعه در همهء اعصار به خبر واحد عمل مىكرده واخبار آن متواتر است » ونيز در جلد نخستين بحار گويد كه : « عمل أصحاب ائمّه به اخبار آحاد معنى متواتر است وچنان نيست كه بتوان